Distrifood en Pointer richten schijnwerper op tabaksspeciaalzaken

Tabaksban inspireert diepgaand onderzoek naar speciaalzaken

Het is altijd leuk om Distrifood bij andere media terug te zien als bron. Zo ook vorige week in een verhaal op NOS.nl. 'Verboden claims over verhitte tabak in zaken gesteund door Philip Morris', luidt de kop. Dat verwijst naar een project waar Pointer en Distrifood in stilte aan hebben gewerkt. Twee maanden geleden werd ik gebeld door een onderzoeksjournalist van Pointer (KRO-NCRV). Die redactie had in 2024 met veel interesse Distrifood-verhalen over de naderende tabaksban voor supermarkten gelezen. Na onderzoek beschreef ik toen hoe fabrikant Philip Morris proactief supermarktondernemers benadert en helpt bij het optuigen van nieuwe tabaksspeciaalzaken. Financiële steun en soms ook gratis medewerkers die tegelijkertijd vooral nieuwe rookwaren, als Iqos, aanprijzen. Toen Pointer me in januari polste of ik hen zou willen helpen met een verhaal over de tabaksspeciaalzaken anno nu, vond ik het lastig om direct het achterste van mijn tong te laten zien. Maar na beraad met Distrifood-hoofdredacteur Daan Heijink kreeg ik groen licht om vrijuit te spreken en bijvoorbeeld ook bronnen te delen.

Tabaksspeciaalzaken opvallend dichtbij supermarkten

Terwijl Pointer met een verslaggever verschillende tabaksspeciaalzaken bezocht om heimelijk te filmen, had ik voortdurend contact met de onderzoeksjournalist die het verhaal inhoudelijk vorm moest geven. Tegelijkertijd heeft een van hun data-onderzoekers op een rij gezet hoeveel tabaksspeciaalzaken mede dankzij steun van Philip Morris zijn geopend en waar die zijn gevestigd. Spoiler: die speciaalzaken zijn vooral opvallend dichtbij supermarkten.

Verboden claims over Iqos onder de loep

Tijdens winkelbezoeken sprak Pointer met medewerkers en hoorde het verkooppraatjes die volgens de NVWA zijn verboden. Zo beweren veel verkopers dat innovatieve rookwaren als Iqos ‘gezonder’, ‘beter’ en ‘minder schadelijk’ zijn dan reguliere sigaretten, terwijl dat niet strookt met onderzoeken van bijvoorbeeld het RIVM. Het is nu de vraag in hoeverre die toezichthouder daadwerkelijk gaat optreden tegen die dubieuze inpandige promopraat. De eerste episode van de samenwerking met Pointer is in ieder geval geslaagd, met als beloning gratis Distrifood-pr door de Nederlandse Omroep Stichting.